در آیین گسترده سیاهپوشی حرم مطهر، صدها کتیبه و پرچم با مضامین حماسی و عاشورایی در جایجای حرم مطهر نصب شده و جلوهای کمنظیر از ارادت به حضرت سیدالشهدا (ع) را رقم زده است؛ فضایی که در آن، پیام وفاداری به مکتب حسین (ع) در کنار گنبد طلایی امام رضا (ع) طنینانداز شده و حرم رضوی را در آستانه محرم به میعادگاه دلهای سوگوار اهلبیت (ع) تبدیل کرده است.
طرح سیاهپوشی حرم مطهر رضوی با مشارکت خادمان و خادمیاران اداره تزیینات محیطی حرم مطهر رضوی اجرا شده است و بیش از دو هزار متر پارچه مشکی برای آذینبندی صحنها، ایوانها، گلدستهها و فضاهای پیرامونی به کار رفته و بیش از ۱۵۰ نفر از خادمان در فرآیند طراحی، آمادهسازی و نصب این فضاسازی معنوی نقش داشتهاند، خدمتی آرام و بینام که نتیجه آن، تصویری یکپارچه از سوگ حسینی در سراسر حرم است.
کتیبههایی که با دل سخن میگویند
در صحنهای مختلف حرم مطهر، کتیبههای بزرگ متراژ با مضامین عاشورایی نصب شدهاند، جملاتی که نهتنها بر پارچه، که بر دلها نقش میبندند.
در صحن آزادی، عبارت «در خیمه حسینیم، خونخواه و جانفدائیم» پیشروی زائران قرار گرفته و فضای این صحن را با حالوهوای وفاداری و بیعت همراه کرده است.
در صحن جمهوری اسلامی نیز جمله «جمهوری اسلامی ایران حرم ماست» بر کتیبهای بزرگ نقش بسته و پیوندی میان هویت دینی و فرهنگ عاشورا، برقرار کرده است.
صحن انقلاب اسلامی میزبان سه کتیبه با عبارات «چشم امید ملت ایران حسین است»، «روشنای چشم شهیدان حسین جان» و «کسی مانند ما با مثل او بیعت نخواهد کرد» است؛ مضامینی که امتداد پیام عاشورا در فرهنگ ایثار و استقامت را یادآور میشود.
در صحن قدس، کتیبه «در این محرم کربلا آمد به استقبالمان» و در صحن گوهرشاد، عبارت «در فکر محو این همه شمر و یزید باش» نصب شده است؛ جملاتی که مخاطب را به تأملی درونی در پیامهای نهضت حسینی دعوت میکند.
آغاز مسیر با نام حسین (ع)
سیاهپوشی در ایوانها و ورودیهای اصلی نیز جلوهای ویژه یافته است. بر سردر ایوانهای ورودی طبرسی، کتیبه «برخیز علم دست علمدار حسین است» دیده میشود؛ عبارتی که یاد علمدار کربلا را زنده میکند.
در ایوان ورودی طوسی، جمله «ما ملت امام حسین و شهادتیم» و در ایوان ورودی نواب صفوی، عبارت «ایران حسین تا ابد پیروز است» نصب شده است تا زائران از نخستین لحظه ورود، در فضای معنوی محرم قرار گیرند.
گسترهای هماهنگ از کتیبههای عمودی
در کنار کتیبههای اصلی، صدها کتیبه عمودی نیز در صحنها و بستهای حرم جانمایی شدهاند و با نظمی هماهنگ، جلوهای یکپارچه به فضای عزاداری بخشیدهاند.
در صحن آزادی ۵۶ کتیبه، صحن انقلاب اسلامی ۶۹ کتیبه، صحن گوهرشاد ۲۶ کتیبه، صحن غدیر ۷۰ کتیبه، صحن کوثر ۷۰ کتیبه، صحن جمهوری اسلامی ۵۱ کتیبه، صحن امام حسن مجتبی (ع) ۵۲ کتیبه و صحن قدس ۳۲ کتیبه عمودی نصب شده است.
همچنین در بست طبرسی ۴۰ کتیبه، بست نواب صفوی ۴۵ کتیبه، بست شیخ بهایی ۲ کتیبه، بست حر عاملی ۲ کتیبه و در ورودیهای بابالجواد (ع) و بابالرضا (ع) نیز در مجموع ۸ کتیبه عمودی نصب شده است؛ آماری که گستره این فضاسازی را بهخوبی نشان میدهد.
پرچمهایی که بر ستونها نشستهاند
در صحن پیامبر اعظم (ص)، بر روی ستونها، ۶۰ پرچم مشکی نصب شده است؛ پرچمهایی که در امتداد ستونها، تصویری آرام و هماهنگ از عزای حسینی ایجاد کرده و فضای صحن را در سکوتی آمیخته با اندوه فرو بردهاند.
همنوایی گلدستهها با محرم
سقاخانههای صحن انقلاب اسلامی و صحن جمهوری اسلامی، نقارهخانه و ایوان ساعت صحن انقلاب اسلامی نیز سیاهپوش شدهاند. افزون بر این، ۱۴ گلدسته حرم مطهر رضوی با پوشش مشکی آذین یافتهاند تا بلندترین نشانههای این بارگاه نورانی نیز در سوگ سیدالشهدا (ع) شریک باشند.
همنوایی گنبد و ضریح با محرم
در کنار سیاهپوشی صحنها، ایوانها و گلدستهها، آیین تعویض پرچم گنبد مطهر رضوی نیز همزمان با فرارسیدن ماه محرم انجام شد و پرچم سبز گنبد با پرچم مشکی عزا جایگزین شد. برافراشته شدن این پرچم بر فراز گنبد طلایی حضرت رضا (ع)، هر سال نشانهای آشکار از آغاز ایام سوگواری سیدالشهدا (ع) در این بارگاه نورانی است و حالوهوای حرم را بیش از پیش رنگ ماتم حسینی میبخشد.
همچنین پوش فوق ضریح مطهر و کتیبه دور تا دور آن نیز با پارچههای مشکی تعویض شده است تا فضای داخلی مضجع شریف امام رضا (ع) نیز همنوا با صحنها و گلدستهها در سوگ حضرت اباعبدالله الحسین (ع) قرار گیرد.
اکنون حرم مطهر رضوی، در سایه گنبد طلایی امام رضا (ع)، بار دیگر به میعادگاه دلهای سوگوار حسینی بدل شده است؛ جایی که نام حسین (ع) در صحنها جاری است و هر پرچم مشکی، روایتگر پیامی از عاشورا برای دلهای مشتاق و عزادار حسینی است.
نظر شما